Cel ogólny:
Przekazanie słuchaczom wiedzy o dwóch tekstach założycielskich tradycji jogi i sankhji.
Cele szczegółowe:
· zapoznanie słuchaczy z historią, terminologią i zagadnieniami obu tekstów,
· analiza tekstów z odniesieniem do sanskryckiego oryginału,
· wykorzystanie tekstów w praktyce medytacyjnej.
Opis programu zajęć:
Kariki sankhji (Sāṅkhya-kārikā) i Sutry jogi (Yoga-sūtra) są sztandarowymi tekstami dwóch indyjskich szkół filozoficznych sankhji i jogi. Ich zadaniem było wdrożenie adeptów w podstawy doktryny i duchowej praktyki szkół. Przeznaczone były do pamięciowego opanowania wraz z objaśnieniami nauczyciela i komentarzami, a następnie systematycznej recytacji pogłębiającej ich rozumienie. Sāṅkhya proponuje rozumowy ogląd świata. Autor Kariki sankhji Īśvarakṛṣṇa (IV w.) przestawia w nich kolejne stopnie rozważań nad strukturą świata fizycznego i psychicznego i daje jasny cel, który ma przyświecać praktyce – wyzwolenie człowieka od cierpień i osiągnięcie stanu beznamiętności. Yoga współdzieli z sankhją wizję struktury świata, a nawet cel – poznanie istoty jaźni oddzielnej od materii – ale proponuje zgoła inny sposób jego osiągnięcia. Wykorzystuje prastare techniki kontemplacyjne, które są charakterystyczne dla subkontynentu Indyjskiego i istniały prawdopodobnie od Kultury Doliny Indusu (2600-1900 p.n.e.), towarzyszyły jako tło wieszczom piszącym hymny Rygwedy (1200-900 p.n.e.), a później były inspiracją do fermentu intelektualnego upaniszadów, praktyk buddyzmu i dżinizmu. Zgrabny wykład systemu jogi jakim są Sutry jogi (autor: Patañjāli I-III w.) zapisał się w tradycji indyjskiej jako najstarsze znane skodyfikowanie systemu.
Cały kurs obejmuje 32 h wykładów podzielonych na 16 spotkań (2 h każde). Spotkania będą odbywać się w piątki o 18:00 za pomocą platformy Zoom. Zaczynamy 3 kwietnia 2026. Od maja spotkania będą odbywać się co drugi tydzień. Przerwa wakacyjna od początku lipca. Tematy kolejnych zajęć:
1. Kariki sankhji – tło, terminologia i poruszana tematyka,
2. 1-13 środki poznania; materia, pramateria, jaźń; przymioty materii (guṇa),
3. 14-21 związek materii i jaźni,
4. 22-42 struktura psychiczna: rozum, utożsamienie, umysł, zmysły,
5. 43-73 stany psychiczne i wyzwolenie.
6. Sutry jogi – tło, terminologia i poruszana tematyka,
7. 1.1-16 aktywności umysłu (vṛtti) i zapanowanie nad nimi,
8. 1.17-29 stan enstazy (samādhi) i jego coraz głębsze poziomy,
9. 1.30-51 medytacja o różnych przedmiotach i całkowite pochłonięcie (samāpatti),
10. 2.1-27 joga działania i uciążliwości (kleśa),
11. 2.28-55 osiem członów jogi,
12. 3.1-15 trzy ostatnie człony jogi: koncentracja, medytacjia i skupienie,
13. 3.16-37 przedmiot skupienia
14. 3.39-55 moce mistyczne,
15. 4.1-16 natura umysłu,
16. 4.17-34 wyzwolenie.
Skrócony opis programu zajęć:
Podczas kursu słuchacze zapoznają się z dwoma sztandarowymi tekstami filozoficzno-mistycznymi, będącymi podstawą dla indyjskiej szkoły sankhji i jogi. Podczas pierwszych pięciu zajęć zostaną przedstawione Kariki sankhji, a podczas kolejnych jedenastu Sutry jogi. Teksty zostaną wspólnie przeczytane wraz z analizą oryginału sanskryckiego i omówione, z podkreśleniem ich aspektu praktycznego. Słuchacze otrzymają w ramach kursu autorskie tłumaczenie i analizę tekstów w formacie PDF (książka w przygotowaniu do druku). Materiały obejmują wykresy i grafiki ilustrujące opisywane zagadnienia.
Efekty kształcenia:
Słuchacz:
· potrafi stosować oba teksty w swoich praktykach medytacyjnych,
· zna terminologię sanskrycką i tematy poruszane w obu dziełach,
· jest świadomy spuścizny dzieł i rozumie ich tło kulturowe,
· dostrzega związki obu traktatów i ich wpływ na cywilizację.
Metody pracy:
· kurs prowadzony online w formie wykładu wraz z prezentacją multimedialną,
· odpowiedzi na pytania i dyskusja pod koniec każdych zajęć.
Metody weryfikacji:
Słuchacz ma prawo podejść do egzaminu ustnego po zakończeniu kursu. Egzamin ustny obejmuje zagadnienia omawiane podczas zajęć. Warunkiem podejścia do egzaminu jest obecność na przynajmniej 60%. Na podstawie egzaminu słuchacz otrzymuje Certyfikat potwierdzający wiedzę i umiejętności zdobyte podczas zajęć.
Opis do certyfikatu:
Słuchacz zapoznał się z dwoma kluczowymi tekstami tradycji jogi i sankhji:
· Sutrami jogi (Yoga-sūtra)
· Karikami sankhji (Sāṅkhya-kārikā).
Orientuje się w terminologii i tematyce poruszanej w obu dziełach, rozumie możliwości stosowania tekstów w swoich praktykach medytacyjnych, zna ich tło kulturowe i wpływ jaki wywarły na kulturę subkontynentu.
Prowadzący:
Andrzej Babkiewicz – doktor nauk humanistycznych Wydziału Orientalistycznego UW, specjalność indologia, sanskryt. Zainteresowania badawcze: literatura okresu indyjskiego średniowiecza – eposy i purany – szczególnie ich aspekt religijno-filozoficzny. Autor Uniwersum Mahabharaty, jeden z tłumaczy Mahabharaty w ramach projektu przekładu ksiąg batalistycznych. Redaktor i współautor stron internetowych:
www.bhagavadgita.eu
www.indika.pl
https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl
Cena:
Prosimy o wsparcie Akademii Wisznuizmu link
Zapisy:
Na kurs można zapisać się samodzielnie (wymagane konto na Akademii Wisznuizmu) - link. Za pierwszym razem proszę wpisać jednorazowy klucz dostępu do kursu: jogasutry2026
Zdjęcia: Patańdźali jako inkarnacja Śeszy. By en:Rpba - en:Image:Patanjali.jpg, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=3225694 i Some pages from a historic Yogasutra manuscript By Ms Sarah Welch - Own work, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=74033667